Czym w rzeczywistości są dopalacze i czym różnią się od zwyczajnych, znanych nam od lat narkotyków? Przede wszystkim wydają się mniej szkodliwe (co nie jest prawdą) i bardziej atrakcyjne (mocarz brzmi znacznie lepiej niż heroina) i mogą spowodować znacznie poważniejsze szkody w organizmie już przy pierwszorazowym kontakcie. Dopalacze są narkotykami o niewiadomym składzie, nawet sprzedawcy często nie mają świadomości czym handlują.
Jasne, niektóre narkotyki, przede wszystkim heroina i kokaina, mogą uzależnić już przy pierwszym przyjęciu. Możliwe jest także, że przy pierwszym, podobnie zresztą jak i drugim, czy siódmym przyjęciu może wpłynąć na zachowania, decyzje podejmowane przez osobę pod wpływem narkotyku, mogą przyczyniać się do wypadków, nierzadko groźnych. Tyle, że prawdopodobieństwo takich sytuacji po zażyciu dopalaczy jest zdecydowanie większe.
Jakie zmiany zachodzą w organizmie po zażyciu dopalaczy? W sferze intelektualnej zmiany dotyczą: problemów z pamięcią, koncentracją, logicznym myśleniem (analiza i synteza faktów) i zachowaniem jego ciągłości wydarzeń. Zaburzenia dotyczą też sfery emocjonalnej: często pojawiają się gwałtowne zmiany nastroju, zaburzenia emocjonalne; agresję prowadzącą nierzadko do pobić lub nawet zabójstw; autoagresję, niekiedy skutkująca próbami samobójczymi czy niepokojem. Pacjenci po dopalaczach często skarżą się na koszmary senne. Co ważne zdarza się, że zmiany te często nie ustępują przez kilka miesięcy od spożycia dopalacza i mogą występować już po jednorazowym użyciu.
Nowe narkotyki czasem działają w bardzo małych dawkach, poza tym często też dawka psychoaktywna jest zbliżona do dawki toksycznej, co sprawia, że łatwo przyjąć dawkę niebezpieczną dla życia i zdrowia. Przyczyną zatruć dopalaczami jest fakt, że pod tą samą nazwą kryją się często różne substancje. I tak mocarz istniał już w 2012 roku, jednak wtedy w jego skład wchodziły inne syntetyczne kanabinoidy.
O czym warto pamiętać:
1.Nawet jednorazowe przyjęcie dopalacza może mieć tragiczne skutki. Liczba zatruć w ostatnich dniach wynosi ponad dwieście. Zdarzały się także zatrucia ze skutkiem śmiertelnym.
2.Sami użytkownicy różnych narkotyków stworzyli określenie toksyczności psychicznej, a więc pojawiania się trwałych skutków dla psychiki.
3.Wiele z dopalaczy uzależnia bardzo szybko, często zdecydowanie szybciej niż klasyczne narkotyki.
4.Biorąc dopalacz nigdy nie mamy pewności co w rzeczywistości jest przyjmowanym środkiem. Pod tą sama nazwą często sprzedawane są różne mieszaniny substancji.
5.Dopalacze to substancje, których działania nie sposób przewidzieć. Jest ono testowane na użytkownikach.
6. Dopalacze to narkotyki, tyle, że bardziej nieprzewidywalne, bardziej toksyczne i szybciej uzależniające.
Jak rozpoznać czy moje dziecko zażywa narkotyki?
Niepokojącym sygnałem mogą być:
n Zmiana stylu ubierania się, wyrażania się, słuchanej muzyki
n Znaczne pogorszenie lub poprawa wyników w nauce; wagary
n Kłamstwa
n Zamykanie się w sobie
n Zmiana przyjaciół
n Zmiana rytmu życia i aktywności
n Zmiana gustu dotyczącego jedzenia i częstotliwości jedzenia
n „gubienie” tzw. firmowych rzeczy, np. bluzy, zegarka
n Utrata zainteresowań
n Posiadanie: bibułek, małych kawałków folii aluminiowej, szklanych fifek (krótkie rurki), małych torebek foliowych, przedmiotów z listkami marihuany (znaczki, nalepki), pincetę, krople do oczu, kadzidełka
Co zrobić by zwiększyć szansę, aby Twoje dziecko nie sięgało po narkotyki?
- Mów dziecku, że je kochasz bezwarunkowo – miłość i wsparcie to najważniejszy czynnik chroniący
- Spędzaj czas z dzieckiem – tak budujesz jego poczucie bezpieczeństwa
- Słuchaj co mówi dziecko, zadawaj pytania, nie przerywaj, nie osądzaj
- Staraj się zrozumieć świat dziecka i specyfikę okresu dojrzewania
- Rozmawiaj z dzieckiem o wartościach życiowych, ale również o narkotykach
- Ustalcie zasady domowe dotyczące obowiązków, picia i palenia oraz powrotów do domu i konsekwencje ich niestosowania (to rodzic dyktuje warunki)
- Poznaj znajomych i przyjaciół dziecka
- Pamiętaj: dziecko naśladuje to co robisz, a nie to co mówisz
- Rozwijaj w dziecku umiejętności społeczne: odmawiania, zdobywania przyjaciół, podejmowania decyzji
10. Nie staraj się być koleżanką, ani kolegą dla swego dziecka – bądź dorosłym
11. Wzmacniaj samoocenę dziecka poprzez pochwały
12. A przede wszystkim …………… KOCHAJ
Jeśli podejrzewasz, że Twoje dziecko zażywa narkotyki – zwróć się po pomoc:
- Ośrodek Pomocy Społecznej ul. 11 Listopada 33 Grodzisk Mazowiecki tel. 22 755-58-69
- Gminna Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych ul. 11 Listopada 33 Grodzisk Mazowiecki tel. 720-909-218
- Poradnia Leczenia Uzależnień Szpitala Zachodniego ul. Daleka 11 Grodzisk Mazowiecki tel. 22 755-93-04
- Istnieje również możliwość zadawania pytań poprzez platformę ask.fm. Pytania są całkowicie anonimowe, a odpowiedzi znajdą się na stronie po około 24 godzinach.
Autorzy tekstu:
Iwona Chorek – główny specjalista ds. uzależnień OPS w Grodzisku Mazowieckim
Katarzyna Panejko – Wanat – terapeuta uzależnień, Fundacja QRadości w Milanówku
Wojciech Wanat – streetworker w Grodzisku Mazowieckim